Ο αυχένας είναι το τμήμα της σπονδυλικής στήλης που συνδέει την κεφαλή με τον κορμό. Την σταθεροποιεί και ταυτόχρονα της επιτρέπει να κινείται προς όλα τα επίπεδα. Οι ενοχλήσεις στην περιοχή του αυχένα έχουν άμεση επίδραση στην κεφαλή και είναι από τους συχνότερους λόγους που οδηγούν κάποιον στον Φυσικοθεραπευτή.
Ο όρος αυχενικό σύνδρομο χρησιμοποιείται για να περιγράψει έναν συνδυασμό συμπτωμάτων που ξεκινούν από την περιοχή του αυχένα, όμως δεν αποτελεί πάθηση. Είναι το αποτέλεσμα της επίδρασης διαφόρων παραγόντων. Η χαρακτηριστική εικόνα του "αυχενικού συνδρόμου" περιλαμβάνει δύο βασικά στοιχεία: Δυσκολία στις κινήσεις της κεφαλής και πόνο στην περιοχή του αυχένα. Ενίοτε οι κινήσεις της κεφαλής γίνονται "ρομποτοειδείς" και ο ασθενής προσπαθεί να πιέζει δυνατά σημεία του αυχένα ή της πλάτης προκειμένου να "μαλακώσουν". Γενικά, τα συμπτώματα του αυχενικού συνδρόμου είναι: Πόνος στον αυχένα, μυϊκός σπασμός, ευαισθησία κατά την ψηλάφηση της αυχενικής περιοχής, πόνος που μπορεί να επεκτείνεται στην ωμοπλάτη ή στον ώμο, μούδιασμα, πονοκέφαλος ή αίσθημα σφιξίματος, ίλιγγος και ζάλη.
Ο ίλιγγος και η ζάλη είναι τα συμπτώματα που θορυβούν τον ασθενή ο οποίος κατά κανόνα ακολουθεί μια σειρά διαγνωστικών εξετάσεων όπως: ακουστικό έλεγχο, καρδιολογική εκτίμηση, triplex καρωτίδων και διαγνωστική απεικόνιση εγκεφάλου και αυχένα. Εφόσον από τις εξετάσεις αυτές δεν βρέθει αιτία, τότε μιλάμε για "αυχενικό ίλιγγο" ή "ζάλη", αν και οι όροι αυτοί δεν είναι επιστημονικά τεκμηριωμένοι γιατί: δεν συνδέονται με συγκεκριμένη παθολογία και δεν υπάρχουν διαγνωστικά πρωτόκολλα που να τους επιβεβαιώνουν.
Τι είναι ο ίλιγγος
Είναι η ψευδαίσθηση της περιστροφής του σώματος σε σταθερό χώρο, ή η ψευδαίσθηση της περιστροφής του χώρου με σταθερό το σώμα. Ο εγκέφαλος ρυθμίζει την ισορροπία και τον προσανατολισμό του σώματος, σύμφωνα με τις πληροφορίες που λαμβάνει από τους εξής μηχανισμούς:
1. Τους οφθαλμούς.
2. Το αιθουσαίο σύστημα του αυτιού (λαβύρινθοι)
3. Το ιδιοδεκτικό σύστημα του αυχένα.
Εάν ένας από τους τρεις αυτούς μηχανισμούς στείλει λανθασμένες πληροφορίες, τότε η ρύθμιση της ισορροπίας διαταράσσεται και προκαλείται ίλιγγος.
Τι είναι η ζάλη
Είναι ένα σύνολο διαφόρων καταστάσεων που περιλαμβάνει την αστάθεια, την ναυτία, την τάση για λιποθυμία και την θολότητα στην όραση και την σκέψη.
Ο ίλιγγος, η ζάλη και το αυχενικό σύνδρομο
Οι μυς του αυχένα περιλαμβάνουν "αισθητήρες" οι οποίοι συλλέγουν πληροφορίες για την θέση της κεφαλής και τις μεταβιβάζουν στον εγκέφαλο. Εάν οι πληροφορίες είναι λανθασμένες, τότε ο εγκέφαλος δεν θα τις ερμηνεύσει σωστά και ενδέχεται να προκύψει ίλιγγος ή ζάλη. Ο ίλιγγος εμφανίζεται κατά τις κινήσεις τις κεφαλής. Γι' αυτό οι άνθρωποι που πάσχουν από ιλίγγους προσπαθούν κατά κανόνα να κρατούν την κεφαλή ακίνητη. Για να γίνει όμως αυτό χρειάζεται έντονη και παρατεταμένη σύσπαση των αυχενικών μυών η οποία προκαλεί μυϊκή κόπωση και "πιάσιμο".
Ο ρόλος του Φυσικοθεραπευτή στην αντιμετώπιση του "αυχενικού ιλίγγου"
Εφόσον έχουν γίνει όλες οι απαραίτητες εξετάσεις και έχει αποκλειστεί το ενδεχόμενο ο ίλιγγος ή η ζάλη να οφείλονται σε παθολογικά αίτια, τότε θα γίνει Φυσικοθεραπευτική αξιολόγηση. Οι Φυσικοθεραπευτές που έχουμε εκπαιδευτεί στην ιδιοδεκτική νευρομυϊκή διευκόλυνση αντιμετωπίζουμε τις περιπτώσεις αυχενικού συνδρόμου με συνοδό ίλιγγο ή ζάλη ως σύνθετα περιστατικά. Στόχος της θεραπείας δεν είναι μόνο η βραχυπρόθεσμη αναχαίτηση των συμπτωμάτων αλλά και η αποφυγή των συνθηκών που μπορούν να πυροδοτούν μελλοντικές εξάρσεις.
