Σύνδρομο Sjogren

Το σύνδρομο Sjogren (Σγιόγκρεν) αποτελεί ένα αυτοάνοσο νόσημα. Ονομάστηκε έτσι από τον Σουηδό οφθαλμίατρο Henrik Sjogren, ο οποίος το περιέγραψε πρώτος το 1933.
Υπάρχουν δύο τύποι συνδρόμου Sjogren. Το πρωτοπαθές σύνδρομο Sjogren άγνωστης αιτιολογίας και το δευτεροπαθές που προκαλείται από υποκείμενη ρευματική πάθηση όπως ρευματοειδή αρθρίτιδα. Το πρωτοπαθές σύνδρομο Sjogren είναι από τις συχνότερες αυτοάνοσες ρευματικές παθήσεις. Το σύνδρομο Sjogren δεν σχετίζεται με το σύνδρομο ξηρότητας. Το τελευταίο οφείλεται σε βλάβη των δακρυϊκών αδένων των ματιών ή των σιελογόνων αδένων που παράγουν σάλιο, από διάφορες αιτίες. Το σύνδρομο Sjogren εμφανίζεται συχνότερα σε γυναίκες ηλικίας 40 έως 60 ετών και σπανιότερα σε άνδρες. 

Συμπτώματα

Τα βασικά συμπτώματα είναι η ξηροφθαλμία και η ξηροφθαλμία που μπορεί να εμφανίζονται μεμονωμένα ή σε συνδυασμό, καθώς και αίσθημα κόπωσης και άλγη. Ορισμένοι πάσχοντες δεν εμφανίζουν άλλα ιδιαίτερα συμπτώματα. 

Μηχανισμός που προκαλεί το σύνδρομο Sjogren

Στο σύνδρομο Sjogren, όπως και σε όλα τα αυτοάνοσα νοσήματα, το ανοσοποιητικό σύστημα αντί να καταπολεμά παράγοντες που βλάπτουν τον οργανισμό, αντιδρά κατά του ίδιου οργανισμού. Στο σύνδρομο Sjogren, το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται κυρίως κατά των δακρυϊκών και των σιελογόνων αδένων. Παράγονται αντισώματα τα οποία προκαλούν βλάβη στους ιστούς των αδένων. Συνήθως δεν προκαλούν κάποια περαιτέρω βλάβη. Όμως ορισμένες φορές μπορούν να προσβληθούν το ήπαρ, τα νεφρά και τις αρθρώσεις. 

Αιτιολογία

Το γιατί εμφανίζεται το σύνδρομο Sjogren είναι άγνωστο. Η εμφάνιση του συνδέεται με διάφορους ιούς (πχ με τον Epstein Barr, τους ρετροϊούς και τον  HTLV). Υπάρχει η ερμηνεία ότι όταν κάποιος ιός εγκατασταθεί στους ιστούς, το ανοσοποιητικό σύστημα αντιδρά και αυτό προκαλεί την έναρξη της φλεγμονής. Η κληρονομικότητα μπορεί να σχετίζεται, υπό την έννοια ότι κάποιοι οργανισμοί αντιδρούν αποτελεσματικότερα στη φλεγμονή από κάποιους άλλους. Το σύνδρομο όμως δεν φαίνεται να μεταφέρεται από γενιά σε γενιά ως γενετικό χαρακτηριστικό. 

Διάγνωση

Πολλές φορές, η υποψία για σύνδρομο Sjogren τίθεται από τον ρευματολόγο, τον οφθαλμίατρο ή τον οδοντίατρο μετά από περιγραφή του ασθενή για τις «ενοχλήσεις» που νιώθει. Η διάγνωση όμως τίθεται μετά από εξειδικευμένο κλινικό έλεγχο που περιλαμβάνει:
1. Οφθαλμολογική εξέταση και μέτρηση έκκρισης δακρυϊκών αδένων.
2. Σπινθηρογράφημα και μέτρηση παραγωγής σιελογόνων αδένων.
3. Ανίχνευση αντισωμάτων μέσω ειδικών αιματολογικών εξετάσεων. 

Πρόγνωση 

Σε αντίθεση με άλλες ρευματικές παθήσεις, οι ασθενείς με σύνδρομο Sjogren δεν παρουσιάσουν συχνά ανικανότητες ή δυσλειτουργίες. Τα συμπτώματα είναι επίμονα χωρίς όμως να προκαλούν σοβαρά προβλήματα. 

Φυσικοθεραπεία και σύνδρομο Sjogren

Θεραπεία του συνδρόμου δεν υπάρχει. Η αντιμετώπιση είναι συμπτωματική, που σημαίνει ότι αντιμετωπίζεται η κάθε εκδήλωση (σύμπτωμα) ξεχωριστά. Ο Φυσικοθεραπευτής, ως ειδικός της αποκατάστασης εργάζεται σε δύο θεραπευτικά πεδία: Στη βελτίωση της λειτουργικότητας του ασθενή (εφόσον υπάρχουν εκδηλώσεις ρευματοειδούς αρθρίτιδας) και στη διατήρηση καλής ψυχικής υγείας η οποία αποτελεί την βάση για τη σωστή λειτουργική αποκατάσταση.