Mυοσκελετικός πόνος. Ένα πολυδιάστατο φαινόμενο.

Ο πόνος του μυοσκελετικού είναι μία δυσάρεστη σωματική εμπειρία που σχετίζεται με δυσλειτουργία ή βλάβη του μυοσκελετικού συστήματος. Διακρίνεται σε πρωτοπαθής, όταν η αιτιολογία του είναι βλάβη στο ίδιο το μυοσκελετικό σύστημα (κάταγμα, τενοντίτιδα, αρθρίτιδα, μυϊκή θλάση κλπ), και δευτεροπαθής όταν είναι αποτέλεσμα άλλων παραγόντων που επηρεάζουν το μυοσκελετικό σύστημα (stress, διαταραχή βαθύ ύπνου RIM, φαινόμενο αντανάκλασης κλπ). Ο πόνος είναι από τα πιο σύνθετα βιολογικά φαινόμενα που καλείται τα αντιμετωπίσει η φυσικοθεραπεία σήμερα.

Θεωρίες διαβίβασης του πόνου

Συνοπτικά, υπάρχουν δύο υποθέσεις για το πώς μεταβιβάζεται ο πόνος.
1. Υπάρχει ένα εξειδικευμένο σύστημα νευρώνων και υποδοχέων το οποίο ενώνει την πάσχουσα περιοχή με τον εγκέφαλο όπου και ο πόνος γίνεται αντιληπτός.
2. Δεν υπάρχει διαφοροποιημένο σύστημα όπως αυτό της πρώτης θεωρίας. Ο πόνος είναι ένα ποσοτικό φαινόμενο, δηλαδή αποτέλεσμα της άθροισης πολλών ταυτόχρονων επώδυνων πληροφοριών.

Πηγές του μυοσκελετικού πόνου

Πόνο μπορούν να προκαλέσουν όλοι οι ιστοί εφόσον νευρώνονται. Οι κύριες πηγές μυοσκελετικού πόνου είναι ο μυϊκός και ο συνδετικός ιστός. Ο Cyriax (1980) αναφέρθηκε στις συσταλτές και μη συσταλτές δομές ως πηγές πόνου. 
1. Συσταλτός ιστός: 
Περιλαμβάνει την μυϊκή γαστέρα και τους τένοντες.
2. Μη συσταλτός ιστός: 
Περιλαμβάνει αρθρικούς θύλακες, συνδέσμους, περιτονίες, σκληρές μήνιγγες και νευρικές ρίζες.

Ο πόνος ως πολυδιάστατο φαινόμενο

Στα περισσότερα βιολογικά φαινόμενα υπάρχει μία ευθεία σχέση μεταξύ αιτίας και αποτελέσματος, όπου μια συγκεκριμένη αιτία φέρει ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Στην περίπτωση του μυοσκελετικού πόνου, ακόμα και αν η αρχική αιτία θεραπευτεί, ο πόνος μπορεί να συνεχίζει να υπάρχει. Αυτό συμβαίνει γιατί η αρχική αιτία, πυροδοτεί "αλυσιδωτά" και άλλες αιτίες πόνου. Έτσι έχουμε ένα σύστημα με πολλούς παράγοντες οπου η αλληλεπίδραση τους έχει ως αποτέλεσμα τον πόνο. Παράδειγμα τέτοιου φαινομένου είναι ο χρόνιος πόνος.

Χρόνιος πόνος - Chronic or Persistent Pain

Μετά την επούλωση, που πλέον δεν υπάρχει διαταραχή ή τραυματισμός, ο πόνος εξακολουθεί να υπάρχει μετά την πάροδο 12 εβδομάδων. Ακτινοβολεί στην ευρύτερη περιοχή του σώματος, προκαλεί δυσκινησία η οποία λειτουργεί ως νέα πηγή πόνου. Ο φόβος, η ανησυχία, η επικέντρωση και η γενικότερη συναισθηματική διαταραχή του ασθενή απέναντι στην κατάσταση θα καθορίσει κατά πολύ την τελική μορφή και ένταση του.

Το σώμα μας παράγει το δικό του “παυσίπονο”

Ο εγκέφαλος μας παράγει κάποιες ορμόνες, τις ενδορφίνες οι οποίες έχουν αναλγητική δράση. Κυριότερη και ισχυρότερη είναι η β-ενδορφίνη. Οι ουσίες αυτές έχουν "anti-stress" δράση και προσφέρουν φυσική αναλγησία και αίσθημα ευεξίας. Έρευνες έχουν δείξει ότι η το πηγαίο γέλιο και η αερόβια σωματική άσκηση αυξάνουν την παραγωγή τους.

Φυσικοθεραπεία 

Δεν υπάρχει συγκεκριμένο πρωτόκολλο για την αντιμετώπιση του. Χρειάζεται εξατομικευμένη προσέγγιση από έμπειρο φυσικοθεραπευτή που θα παρέμβει συνδυαστικά, ανάλογα με την αιτιολογία.