Σκολίωση

Είναι η παραμόρφωση της σπονδυλικής στήλης, που χαρακτηρίζεται από πλάγια κλίση με σύστοιχη στροφή των σπονδύλων. Σε κάθε σκολίωση υπάρχουν ένα ή περισσότερα κυρτώματα. Ανάλογα με την εντόπιση τους διακρίνονται σε αυχενικά, αυχενοθωρακικά, θωρακικά, θωρακοσφυικά, οσφυϊκά. Το κύρτωμα που εμφανίζεται πρώτο είναι το πρωτοπαθές. Στην προσπάθεια του το σώμα να ευθυγραμμιστεί δημιουργεί δευτερογενή κυρτώματα που ονομάζονται αντισταθμιστικά.

Ετυμολογία 

Παλαιότερα υπήρχε η εντύπωση ότι ο όρος σκολίωση προέρχεται από το σχολείο και από τον τρόπο που οι μαθητές κάθονταν στραβά στο θρανίο ή μετέφεραν την τσάντα, εξού και "σχολίωση". Ο όρος σκολίωση (και όχι σχολίωση) προέρχεται από τον αρχαίο όρο ''σκολιός'', δηλαδή στραβός από το σχήμα του παίρνει η σπονδυλική στήλη.

Λειτουργική σκολίωση 

Χαρακτηριστικό της είναι ότι διατηρείται η φυσιολογική αρχιτεκτονική των σπονδύλων.

Δεν υπάρχει στροφή, ενώ οι καμπύλες είναι κινητές και προσωρινά διορθώσιμες. 

Αντισταθμιστική: Συνήθως οφείλεται σε ανισοσκελία. Φαίνεται στην όρθια στάση, αλλά χάνεται στην καθιστή θέση. 

Ανταλγική: Παρατηρείται κυρίως σε εξάρσεις δισκοκήλης κατά την προσπάθεια του σώματος να ελαττώσει την πίεση που προκαλεί ο δίσκος. 

Στατική: Οφείλεται στην κακή στάση. 

Στην λειτουργική σκολίωση δεν υπάρχει στροφή των σπονδύλων και διατηρείται η φυσιολογική αρχιτεκτονική τους. Οι καμπύλες είναι κινητές και προσωρινά διορθώσιμες.

Ανατάσσεται όταν λείψει η αιτία που την προκαλεί, αν δεν έχουν προκληθεί μόνιμες αλλοιώσεις.

Οργανική σκολίωση

Χαρακτηριστικό της είναι η δυσκαμψία του κυρτώματος. Παρουσιάζει στροφή των σπονδύλων, παρεκτόπιση των πλευρών και ασυμμετρία των ημιθωρακίων. Η οργανική σκολίωση μπορεί να είναι:

Ιδιοπαθής: Περιλαμβάνει το 80% των σκολιώσεων και είναι άγνωστης αιτιολογίας.

Παράγοντες που παίζουν ρόλο στην εμφάνιση της είναι η γενετική επιβάρυνση και ορμονικές διαταραχές. Συνήθως εκδηλώνεται στην προεφηβική ηλικία 10 – 13 ετών και είναι συχνότερη στα κορίτσια. Η ανάπτυξη της σταματά μετά την εφηβεία. Δε φταίει η στάση του παιδιού στο θρανίο και η βαριά τσάντα όπως ισχυρίζονται συχνά οι γονείς.

Βέβαια η σωστή κινητική συμπεριφορά και η εργονομία του χώρου είναι βασικά στοιχεία στη φροντίδα του παιδιού με ιδιοπαθή σκολίωση.
Συγγενής: Συγγενής ημισπόνδυλος, μονόπλευρη συνοστέωση σπονδύλων, συνοστέωση πλευρών. 

Παραλυτική: Αποτέλεσμα διαταραχής στο μυϊκό balance του κορμού, εξαιτίας παράλυσης την μίας πλευράς.

Επιπτώσεις στην καθημερινή ζωή 

Η σωστή αρχιτεκτονική της σπονδυλικής στήλης είναι βασικό στοιχείο για την ανάπτυξη, τη στήριξη και την κίνηση του σώματος ενάντια στη γήινη βαρύτητα. Η σκολίωση διαταράσσει την αρχιτεκτονική αυτή. Ανάλογα με το είδος και με το βαθμό της ενδέχεται να προκαλεί: 

1. Ορατή παραμόρφωση με αισθητικό αποτέλεσμα. 

2. Μυϊκή καταπόνηση, μυαλγία, ραχιαλγία. 

3. Ευκολότερη κόπωση κατά την όρθια στάση.

4. Φθορές στους σπονδύλους που οδηγεί σε οστεοαρθρικές αλλοιώσεις μετά την 3^η – 4^η δεκαετία. 

5. Δισκοπάθειες και ριζιτικά φαινόμενα. 

6. Επιβάρυνση των αναπνευστικών κινήσεων του θώρακα.

Φυσικοθεραπεία 

Η φυσικοθεραπευτική αντιμετώπιση εξαρτάται από το πόσο μεγάλη είναι η σκολίωση. Η γωνία της σκολίωσης μπορεί να είναι μικρότερη από 20^ο, μεταξύ 20^ο – 40^ο ή μεγαλύτερη από 40^ο. Φυσικοθεραπεία εφαρμόζεται και στις τρεις περιπτώσεις. Σημεία κλειδιά πάνω στα οποία διαμορφώνεται ένα πλήρες πρόγραμμα φυσικοθεραπείας είναι τα εξής: 

1. Σωστή αναπνευστική λειτουργία. 

2. Ανάπτυξη καλής στάσης. 

3. Διατήρηση ή και αύξηση της λειτουργικότητας της σπονδυλικής στήλης. 

4. Ανώδυνη κινητικότητα. 

Η φυσικοθεραπεία λειτουργεί αντισταθμιστικά στην εξέλιξη της σκολίωσης, διατηρεί την μυϊκή ισορροπία και βελτιώνει την κινητική έκφραση και την ποιότητα ζωής.